KABİS Nedir? Kiralık Araç Bildirimi ve Cezası (2026)

Araç kiralama işletmelerinin uyması gereken onlarca kural arasında, gözden kaçtığında tek başına işi bitirebilecek olanı KABİS bildirimidir. Tek bir kiralamanın sisteme zamanında girilmemesi, 2026 rakamlarıyla doksan bin liranın üzerinde bir idari para cezası olarak döner; aynı takvim yılı içinde tekrarlandığında ceza her seferinde ikiye katlanır ve dördüncü ihlalde işletme ruhsatı iptal edilir. Buna karşılık aynı bildirim, doğru ve zamanında yapıldığında işletmeyi korur: kiralama süresince kesilen radar ve EDS cezalarının şirketin plakasında kalmasını değil, doğrudan kiracıya düzenlenmesini sağlar. Yani KABİS iki yüzü olan bir mekanizmadır — ihmal edildiğinde en ağır ceza, doğru işletildiğinde en güçlü kalkandır.

Bu yazıda konuyu baştan sona ele alıyoruz: KABİS'in kanundaki tam yeri, 2024'te değişen kurallar, güncel ceza tutarları, cezanın nasıl katlandığı, kayıt süreci, itiraz yolları ve trafik cezasının kiracıya nasıl geçtiği.

KABİS Nedir ve Kanunda Nereye Dayanır?

KABİS, açılımıyla Kiralık Araç Bildirim Sistemi; araç kiralama işletmelerinin her kiralama işlemini kiracı ve araç bilgileriyle birlikte genel kolluk kuvvetlerine elektronik ortamda bildirdiği merkezî sistemdir.

Yasal dayanağı, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 3. maddesidir. Bu madde, 27 Mart 2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanunla (kamuoyunda "İç Güvenlik Paketi" olarak bilinir) eklenmiştir. Aynı düzenlemeyle araç kiralayan gerçek ve tüzel kişiler kanunun kapsamına alınmış, sistemin kendisi ise Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 3 Ekim 2015'te devreye alınmıştır.

Yükümlülük işletmenin büyüklüğüne bakmaz. Tek araçla çalışan bir işletme de, yüzlerce araçlık bir filo da aynı kurala tabidir. Sorumluluk kanunda açıkça "işletmenin sorumlu işletmecileri ve yöneticileri" üzerine yüklenmiştir; ceza da doğrudan onlara kesilir.

Sistemin mantığı basittir: bir araç bir suçta kullanıldığında ya da bir trafik ihlali kameradan tespit edildiğinde, o anda direksiyonda kimin olduğunun devlet tarafından bilinmesini sağlar. Bu bilgi yoksa sorumluluk, aracın tescil sahibi olan kiralama şirketinde kalır.

2024'te Ne Değişti? GPS ve Üç Yıl Saklama Zorunluluğu

KABİS'in kuralları 2024 sonunda önemli ölçüde ağırlaştı. 21 Kasım 2024'te kabul edilen ve 30 Kasım 2024 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 32738) yayımlanan 7533 sayılı Kanunun 16. maddesi, 1774 sayılı Kanunun Ek 3. maddesini yeniden yazdı.

Bu değişiklikle iki yeni yükümlülük geldi:

• Kiralanan araçlarda GPS (küresel uydu navigasyon) cihazı bulundurma zorunluluğu
• Araç konum bilgisi kayıtlarını üç yıl boyunca saklama zorunluluğu

Aynı değişiklik, o güne kadar dağınık biçimde uygulanan ceza tutarlarını doğrudan kanun metnine yazıyla işledi. Yani artık ceza miktarları bir tebliğde değil, bizzat kanunun içinde tanımlıdır. İnternette dolaşan "24 saat içinde bildirim" veya "5.000 TL ceza" gibi bilgiler bu değişiklikten önceki döneme aittir ve bugün geçerli değildir.

En Kritik Kural: Teslimden Önce, Anlık

İnternette KABİS bildiriminin "24 saat içinde" yapılabileceği bilgisi hâlâ çok yaygın biçimde tekrarlanıyor. Bu bilgi kanun metniyle örtüşmüyor ve işletmeler için gerçek bir risk oluşturuyor.

Kanun, bilgilerin araç teslim edilmeden önce, sistem üzerinden anlık olarak bildirilmesini şart koşar. Doğru sıralama şudur:

• Sözleşme hazırlanır ve kiracının kimlik bilgileri alınır
• Bilgiler KABİS'e girilir ve bildirim tamamlanır
• Anahtar ancak bundan sonra teslim edilir

Aracın anahtarı kiracıya verildikten sonra yapılan bildirim, kanunen geç kalmış bir bildirimdir. Bu ayrım özellikle yoğun saatlerde "müşteri acele ediyordu, kaydı akşam girerim" refleksiyle çalışan işletmeler için kritik önemdedir. Denetimde bakılan şey bildirimin yapılıp yapılmadığı kadar, ne zaman yapıldığıdır.

Ceza Ne Kadar? İki Kademeli Yapı ve 2026 Tutarları

7533 sayılı Kanunla birlikte cezalar iki ayrı gruba ayrıldı. Hangi grubun uygulanacağı, ihlalin türüne bağlıdır.

Birinci grup — sistemi hiç kurmama veya kayıt disiplinini bozma. Kayıtları bilgisayar ortamında usulüne uygun tutmamak, terminalleri kolluk sistemine bağlamamak, gerçeğe aykırı kayıt tutmak, kiralanan araçta GPS cihazı bulundurmamak veya konum kayıtlarını saklamamak bu gruba girer. Kanundaki taban tutar (2024) 99.896 TL'dir.

İkinci grup — kayıtlı olup tekil bildirimi aksatmak. Kayıtları kolluğun incelemesine hazır bulundurmamak ve kiracı ile araç bilgilerini araç tesliminden önce anlık bildirmemek bu gruba girer. Kanundaki taban tutar (2024) 49.938 TL'dir. (Bazı kaynaklarda geçen 49.939 TL, kanun metnindeki rakamın aktarımında oluşan bir hatadır; doğru tutar 49.938 TL'dir.)

Bu tutarlar kanuna yazıldığı 2024 yılının rakamlarıdır. İdari para cezaları, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu gereği her yıl yeniden değerleme oranıyla artar. Yıl bazında uygulanan tutarlar şöyledir:

• 2024: birinci grup 99.896 TL — ikinci grup 49.938 TL (kanuni taban)
• 2025: birinci grup 143.780 TL — ikinci grup 71.875 TL (%43,93 artışla)
• 2026: birinci grup 180.429 TL — ikinci grup 90.195 TL (%25,49 artışla)

2026 rakamları soyut bir hesap değildir. Temmuz 2026'da Kocaeli'de yapılan bir denetimde iki araç kiralama firmasına kesilen toplam ceza 270.624 TL olarak açıklanmıştır; bu tutar, iki grubun 2026 değerlerinin toplamıyla (180.429 + 90.195) birebir örtüşür. Yani sahadaki uygulama, buradaki rakamları doğrulamaktadır.

Önemli bir uyarı: pek çok blog ve hukuk sitesi 99.896 ve 49.938 TL'yi "2025 güncel tutarı" diye sunar. Bu yanlıştır; söz konusu rakamlar kanun metnindeki 2024 taban değerleridir. Ceza tutarları her yıl arttığı için işlem yapmadan önce o yılın güncel rakamını doğrulamakta fayda vardır.

Cezanın Katlanması ve Ruhsat İptali

Buradaki asıl risk tek bir cezanın büyüklüğü değil, tekrar hâlindeki katlanma mantığıdır. Kanun şöyle der: sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde tekrarı hâlinde, en son kesilen para cezasının iki katı uygulanır.

Dikkat edilmesi gereken nokta, katlamanın taban tutar üzerinden değil, en son kesilen ceza üzerinden yapılmasıdır. Yani:

• İlk ihlal: tam tutar
• Aynı yıl ikinci ihlal: bir öncekinin iki katı
• Aynı yıl üçüncü ihlal: yine bir öncekinin iki katı (yani tabanın dört katı)
• Aynı yıl dördüncü ihlal: işletme ruhsatının iptali

Bildirim disiplini kurumsallaşmamış bir işletmede ihlal genelde tek başına gelmez; aynı alışkanlık yıl içinde birkaç kez tekrarlandığında ceza tutarı birkaç yüz binden milyonlu rakamlara doğru hızla tırmanır ve sonuç faaliyetin tamamen durmasına kadar gidebilir. KABİS'i bir "ara sıra denetlenen formalite" değil, her kiralamada istisnasız işleyen bir süreç olarak kurmanın gerekçesi tam olarak budur.

Cezayı Kim Keser, Nasıl İtiraz Edilir?

KABİS cezasını kolluk kuvvetleri (polis veya jandarma) kesmez. Kolluk denetimi yapar ve tespit tutanağı düzenler; idari para cezasını ise mahallin mülki idare amiri (vali veya kaymakam) verir.

Cezaya itiraz için, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca kararın tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulması gerekir. Bu süre kaçırılırsa idari yaptırım kesinleşir ve artık itiraz edilemez.

Bir de peşin ödeme imkânı vardır: Kabahatler Kanunu, idari para cezasını kanun yoluna başvurmadan ödeyen kişiden cezanın dörtte üçünün tahsil edilmesini öngörür (yüzde 25 indirim) ve peşin ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Bu genel hükmün KABİS cezalarına uygulanabilirliği kabul edilmekle birlikte, Ek 3. maddedeki özel ödeme hükmüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği için somut olayda hukuk danışmanınıza sormanız yerinde olur.

KABİS'e Nasıl Kayıt Olunur?

Kayıt işlemi çevrim içi başlamaz; işletmenin fiziksel başvurusuyla başlar. İşletme, bulunduğu yerdeki polis merkezi amirliğine ya da il emniyet müdürlüğü asayiş şubesine; işyeri açma ve çalışma ruhsatı, vergi levhası ve doldurulmuş başvuru formlarıyla başvurur. Başvuru onaylandığında üyelik kodu ve parola işletmeye iletilir.

Giriş, polis sorumluluk bölgesindeki işletmeler için https://arackiralama.egm.gov.tr adresinden yapılır ve e-imza gerektirmez. İşletme jandarma sorumluluk bölgesindeyse, aynı mantıkla çalışan ayrı bir sistem kullanılır; jandarma bölgesindeki firmalar Aralık 2020'den beri statik IP zorunluluğu olmadan, www.jandarma.gov.tr üzerindeki e-Devlet girişli menüden bildirim yapabilmektedir.

KABİS'e Hangi Bilgiler Bildirilir?

Bildirim iki tarafı birden kapsar: kiralanan aracı ve aracı kiralayan kişiyi.

• Araç tarafı: plaka, marka, model ve ruhsat bilgileri
• Kiracı tarafı: kimlik bilgileri ve kimlik belgesine ait veriler
• Kiralama tarafı: kiralamanın başlangıç ve bitiş bilgileri

Aracı birden fazla kişinin kullanacağı durumlarda ek sürücülerin de kayda girmesi gerekir. Uygulamadaki en yaygın açıklardan biri burada oluşur: sözleşmede ek sürücü yazılı olduğu hâlde sisteme yalnızca asıl kiracı bildirilir. Ceza ek sürücünün kullandığı sırada oluştuğunda, kayıt eksik olduğu için sorumluluk işletmeye döner. Yabancı uyruklu kiracılarda kimlik yerine pasaport bilgileri bildirilir.

Asıl Kazanç: Trafik Cezası Kiracıya Geçer

KABİS'i yalnızca bir ceza riski olarak görmek eksik bir bakıştır. Doğru işletildiğinde sistemin işletmeye sağladığı çok somut bir koruma vardır ve bu koruma son yıllarda giderek güçlenmiştir.

Temel kural, Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesidir: sürücüsü tespit edilemeyen ihlallerde tutanak tescil plakasına göre düzenlenir ve ceza araç sahibine tebliğ edilir. Radar, EDS ve hatalı park gibi sürücünün yerinde yakalanmadığı ihlallerde bu, cezanın doğrudan kiralama şirketine gelmesi anlamına gelir ve yıllarca kiralama şirketlerini kiracıların cezalarını üstlenmek zorunda bırakmıştır.

Bu tablo iki aşamada değişti:

• İlk kırılma 25 Aralık 2020 tarihli ve 31345 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle geldi: aracın ihlal tarihinde kiralandığı KABİS üzerinden tespit edilirse, tutanak kiracı adına düzenlenir.
• Kanun düzeyindeki düzenleme ise 7574 sayılı Kanunla yapıldı. Bu Kanunun 31. maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesine kiralık araçlara ilişkin bir fıkra ekledi ve 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Yeni fıkraya göre: ihlalin yapıldığı aracın o tarihte kiralandığı, 1774 sayılı Kanunun Ek 3. maddesi kapsamındaki veriler (KABİS) üzerinden tespit edilir ve kiracının tebligata uygun bir adresi bulunursa, idari para cezası karar tutanağı doğrudan kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.

KABİS kaydı devreye tam da burada girer. Bildirim eksikse böyle bir dayanak oluşmaz; ceza plakada kalır ve işletme hem tutarı ödemek hem de kiracıdan tahsil etmek için ayrıca uğraşmak zorunda kalır. Bir uyuşmazlıkta işletme; kira sözleşmesi, araç teslim formu ve KABİS bildirim kaydını sunarak ihlal tarihinde aracın kiracıda olduğunu ispatlar ve mahkemeler bu belgelere dayanarak plakaya kesilen cezayı iptal eder. Nitekim Yargıtay 7. Ceza Dairesi de emsal bir kararında, kiralama tarihleri ve kiracı bilgileri KABİS'e usulünce kaydedilmişse kira süresi içindeki ihlalin kiracıya ait sayılması gerektiğine hükmetmiştir.

Pratikteki fark şudur: bildirimini düzenli yapan bir işletme için trafik cezası çoğu zaman bir muhasebe kaydı bile oluşturmaz. Yapmayan işletme içinse her ceza; ödeme, kiracıya rücu, itiraz ve tahsilat takibi anlamına gelen ayrı bir iş yüküne dönüşür. Trafik cezası ve HGS takibini araç ve sözleşme bazında tutmak, bu yükü baştan ortadan kaldırır.

HGS ve Otoyol Geçişlerinde Durum Farklıdır

Köprü ve otoyol geçişlerinde rejim, trafik cezalarından ayrıdır. 6001 sayılı Kanun uyarınca, geçiş ücretini ödemeden geçtiği tespit edilen araçların sahiplerine geçiş ücretinin dört katı idari para cezası uygulanır. Ancak ödemesiz geçişi izleyen 15 gün içinde geçiş ücreti ödenirse ceza uygulanmaz; 45 gün içinde geçiş ücreti ve bir katı ödenirse ceza bir kat verilmiş sayılır. Bu nedenle kiralama şirketleri için HGS bakiyesini ve geçişleri araç bazında günü gününe takip etmek, dört kat cezaya düşmemenin en pratik yoludur.

Ufukta Ne Var: Ticaret Bakanlığı Yetki Belgesi

KABİS'in yanına 2027'de yeni bir katman ekleniyor. Ticaret Bakanlığınca hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik", 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, ticari faaliyet olarak araç kiralayan işletmelere il ticaret müdürlüğünden yetki belgesi alma zorunluluğu getiriyor ve KABİS'ten ayrı bir "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi" kurulmasını öngörüyor. Düzenleme 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek, mevcut işletmelere uyum için süre tanınacak. Kısacası önümüzdeki dönemde kayıt ve bildirim yükümlülükleri azalmayacak, artacak — süreci bugünden düzene sokmuş işletmeler bu geçişi çok daha rahat karşılayacak.

Sahada En Sık Yapılan Hatalar

Denetimlerde ve uyuşmazlıklarda tekrar tekrar karşılaşılan hatalar birkaç başlıkta toplanıyor:

• Bildirimin araç teslim edildikten sonra, gün sonunda toplu olarak girilmesi
• Ek sürücülerin sisteme hiç bildirilmemesi
• Kiralama uzatıldığında yeni dönemin bildirilmemesi
• Aracın erken iade edilmesine rağmen kaydın kapatılmaması
• Sözleşmedeki kimlik bilgisiyle sisteme girilen bilginin birbirini tutmaması

Son maddedeki tutarsızlık özellikle sorunludur, çünkü bir uyuşmazlık hâlinde işletmenin elindeki iki kayıt birbirini doğrulamaz duruma gelir. Kimlik bilgisinin sözleşmeye ve sisteme aynı kaynaktan, tek seferde girilmesi bu riski ortadan kaldırır.

Operasyonel Kontrol Listesi

KABİS uyumunu kişilere değil sürece bağlamak isteyen bir işletme için pratik bir çerçeve:

• Anahtar teslimini, bildirim tamamlanmadan yapılamaz hâle getirin
• Kimlik bilgisini sözleşme ve bildirim için tek noktadan alın, iki kez yazmayın
• Ek sürücüyü sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak kurgulayın
• Uzatma ve erken iadeyi de bildirim gerektiren olaylar olarak tanımlayın
• Bildirim kayıtlarını sözleşmeyle birlikte, aynı dosyada saklayın
• Devir teslim tutanağını fotoğraf ve kilometre bilgisiyle birlikte arşivleyin

Bu adımların hiçbiri tek başına zor değildir. Zor olan, yoğun bir günde yüzlerce işlem arasında hepsinin istisnasız uygulanmasıdır — ve uyumu insan hafızasına bırakan işletmelerde ihlal tam olarak burada doğar.

Filoplan ile Süreci Kayıt Altına Alın

Filoplan, KABİS bildirimini sizin yerinize yapan bir sistem değildir; bildirimi zamanında ve doğru bilgiyle yapabilmeniz için gereken operasyonel disiplini kurar. Kiracı kimlik bilgileri, ehliyet verileri, ek sürücüler, kiralama başlangıç ve bitiş tarihleri, uzatmalar ve erken iadeler tek bir sözleşme kaydında toplanır; teslim ve iade anları fotoğraf, kilometre ve yakıt bilgisiyle birlikte arşivlenir.

Böylece bildirim için gereken tüm veri, kiralama anında ve tek ekranda hazır olur — farklı defterlerden derlenmesi gereken bir bilgi yığını hâline gelmez. Trafik cezası, HGS geçişi ve tahsilat takibi de aynı sözleşmeye bağlandığı için, bir ceza geldiğinde o tarihte aracın kimde olduğu saniyeler içinde görülebilir ve gerekirse itiraz dosyası aynı yerden hazırlanır.

Tüm modülleri araç kiralama yazılımı sayfasında inceleyebilir, işletmenize uygun paketi paketler sayfasından değerlendirebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla değişir; güncel tutarlar ve yükümlülükler için yürürlükteki mevzuatı ya da hukuk danışmanınızı esas alın.