Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? e-Devlet ve Mobil (2026)

Türkiye'de yalnız maddi hasarla sonuçlanan ve en az iki motorlu aracın karıştığı kazalarda polis beklemek zorunda değilsiniz: şartlar uygunsa sürücülerin olay yerinde doldurduğu anlaşmalı kaza tespit tutanağı, trafik ekiplerinin düzenlediği tutanakla aynı hukuki sonucu doğurur. Doğru doldurulmuş tutanakta sigorta şirketleri kusuru 3 iş günü içinde değerlendirir. Yanlış adımın faturası ise ağır: eksik imzalı tutanak işleme alınmaz, anlaşma hali dışında olay yerini izinsiz terk etmenin idari para cezası 2026'da 46.000 TL'dir ve hatalı çizilen kroki kusur oranını aleyhinize çevirebilir.

Bu rehberde tutanağın yasal dayanağını, hangi durumlarda tutulamayacağını, kağıt formun alan alan doldurulmasını, Sigortam360 ve e-Devlet mobil adımlarını, kusur değerlendirmesi ile itiraz sürecini ve baştan sona işlenmiş bir kavşak kazası örneğini bulacaksınız. Araç kiralama ve filo işletmecileri için kiracıya verilecek talimat kartı ile işletme tarafındaki dosya akışı yazının son bölümlerinde.

Kaza Tespit Tutanağı Nedir?

Kaza tespit tutanağı, kazanın yerini, zamanını, taraflarını ve oluş şeklini kayıt altına alan belgedir; sigorta şirketleri hasar ödemesini ve kusur paylaşımını bu belgeye göre yapar. Ölümlü ve yaralanmalı kazalarda tutanağı her zaman trafik zabıtası (polis veya jandarma) düzenler. Yalnız maddi hasarlı kazalarda ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 81/2. maddesi taraflara kolaylık tanır: kazaya dahil kişilerin tümü, yetkili ve görevli kişinin gelmesine gerek görmezse durumu aralarında yazılı olarak saptayıp kaza yerinden ayrılabilir.

Bu yazılı saptamanın standardı anlaşmalı kaza tespit tutanağıdır; bugün yürürlükteki çerçeve 07.11.2017 tarihli ve 2017/18 sayılı genelgedir. Genelgeye uygun düzenlenen tutanak, trafik zabıtasının tuttuğu tutanakla aynı hukuki sonuçları doğurur; ayrıca KTK m.83 gereği taraflar anlaşmışsa ve fiil başka bir suç oluşturmuyorsa adli kovuşturma da yapılmaz.

2026'da Değişenler: Alo 193 Tutanağın Yerini Almadı

1 Eylül 2026'da faaliyete geçen Alo 193 Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM) ile trafik ve kasko hasar ihbarları tek merkezden yapılmaya başlandı. Kritik ayrım şu: Alo 193 kaza anında aranan acil hat değil, kaza sonrası hasar ihbarı kanalıdır. Kaza tespit tutanağı süreci aynen devam ediyor; kaza yerinde ekip gerekiyorsa aranacak numara hala 112'dir.

2026'nın diğer değişiklikleri kaza yerindeki davranışınızı doğrudan etkiliyor. 27 Şubat 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan 7574 sayılı Kanun'la, anlaşma hali dışında izinsiz olay yerini terk eden sürücüye maddi hasarlı kazada dahi 46.000 TL idari para cezası getirildi. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren Trafik Sigortası Genel Şartları değişikliğiyle hasar başvurusu artık değer kaybı talebini de otomatik kapsıyor; ayrıca tutanak düzenlenmesini engelleyecek şekilde olay yerini haklı gerekçesiz terk eden sigortalıya, şirketin ödediği tazminat rücu edilebiliyor.

Hangi Durumlarda Anlaşmalı Tutanak Tutulamaz?

SBM'nin resmi form arka yüzündeki listeye göre aşağıdaki hallerde taraflar kendi aralarında tutanak dolduramaz; araçlar yerinden oynatılmadan 112 aranarak trafik ekibi çağrılır:

• Kazada ölüm veya yaralanma varsa.
• Sürücülerden biri ehliyetsizse ya da kullandığı araç için yetersiz sınıfta ehliyete sahipse (18 yaş altı sürücü dahil).
• Sürücüde alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da akıl sağlığı şüphesi varsa.
• Araçlardan en az birinin geçerli zorunlu trafik sigortası yoksa (yabancı plakalı araçta Yeşil Kart poliçesi trafik sigortası yerine geçer).
• Kamu malına (direk, bariyer, levha, bina) zarar verilmişse.
• Araçlar dışında üçüncü kişilere ait eşyaya zarar verilmişse.

Ayrıca anlaşmalı tutanak en az iki motorlu araç gerektirir: duvara veya direğe çarpma gibi tek taraflı kazalarda taraflarca tutanak tutulamaz; kasko ödemesinin riske girmemesi için resmi tutanak tutturmanız gerekir. Karşı imza alamadığınız her durumda da tek yol resmi tutanaktır: park halindeki araca çarpıp sahibine ulaşamıyorsanız, taraflar oluş şeklinde anlaşamıyorsa veya biri imzadan kaçınıyorsa 112'yi arayın, çünkü tüm sürücülerin imzalamadığı tutanak geçersizdir.

Kaza Anında Adım Adım Yapılacaklar

• Aracı durdurun, dörtlü ikaz lambalarını yakıp reflektör koyun; yaralanma olmadığını kontrol edin, şüphe varsa 112'yi arayın.
• Yukarıdaki engel hallerinden biri varsa araçları oynatmadan 112'den trafik ekibi isteyin.
• Şartlar uygunsa önce fotoğraf çekin: araçların birbirine ve yola göre konumunu gösteren dört yönden genel kareler, plakalar, hasarlı bölgelerin yakın çekimi, yol çizgileri, trafik işaretleri ve varsa fren izleri.
• Karşı sürücünün ehliyetini, ruhsatını ve trafik poliçesini fotoğraflayın; varsa görgü tanıklarının adını ve telefonunu alın.
• Fotoğraflardan sonra araçları trafiği kapatmayacak güvenli bir noktaya çekin.
• Tutanak yöntemini seçin: kağıt form, Sigortam360 veya e-Devlet mobil. Üçü de hukuken geçerlidir.

Kağıt Tutanak Alan Alan Nasıl Doldurulur?

Boş formu SBM'nin resmi PDF'inden indirip araçta bulundurabilirsiniz. Matbu form kendinden karbonlu iki nüshadır; her alan iki nüshada da aynı olmalı, iki sürücü de her iki nüshayı imzalamalıdır. Alanları önceden tanımak ve araçta yedek bulundurmak için sürücü görüşü alanını genişlettiğimiz yazdırılabilir boş örnek kaza tespit tutanağı formumuzu da indirebilirsiniz (önizleme); bu şablon resmi formun yerine geçmez, kaza anında hiçbir bilgiyi atlamamanız için hazırlanmış bir örnektir.

• Kaza tarihi ve saati: dakika düzeyinde, gerçek kaza anını yazın.
• Kaza yeri: il, ilçe, mahalle, cadde ve mümkünse kavşak veya bina numarası.
• Görgü tanıkları: varsa ad soyad, adres ve telefon.
• Sürücü bilgileri (A ve B sütunları): ad soyad, T.C. kimlik numarası, sürücü belgesi numarası ve sınıfı, adres, telefon.
• Araç bilgileri: plaka, marka ve model.
• Trafik sigortası bilgileri: sigortalının adı, sigorta şirketi, poliçe ve acente numarası, poliçe başlangıç-bitiş tarihleri, TRAMER belge numarası.
• Kaza anı kutucukları: her sürücü için kazanın oluşuna uyan kutucuklar (X) ile işaretlenir.
• İlk çarpma noktası: formdaki araç şekli üzerinde okla gösterilir.
• Kroki: yollar, şeritler, araç yönleri ve çarpışma noktası sade çizgilerle çizilir; karmaşık ve abartılı kroki kusur değerlendirmesini yanıltabilir.
• Sürücü görüşleri: her sürücü kazanın oluşunu kendi cümleleriyle kısa ve net anlatır.

Doldurduğunuz nüshayı ve kaza fotoğraflarını en geç 5 iş günü içinde kendi trafik sigortacınıza veya karşı tarafın sigorta şirketine iletin; şirket tutanağı SBM sistemine yükler.

Sigortam360 ile Mobil Kaza Tutanağı

SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı hizmeti bugün Sigortam360 uygulamasında sunuluyor; uygulamaya e-Devlet kimlik doğrulamasıyla girilir ve kaza konumu, konum izni verdiğinizde otomatik eklenir.

Akış şöyle işler: ana sayfadan Mobil Kaza Tutanağı seçilir; kimlik ve plaka bilgileri girilir; kaza fotoğrafları ve istenirse kaza yeri videosu yüklenir. Tutanağa dahil olan sürücü kendi bilgi girişini tamamlayınca ekranında karekod oluşur; tutanağı oluşturan sürücü bu karekodu okutarak tarafları eşleştirir. Kroki, hazır şablonlar yardımıyla birlikte çizilir; ön izleme kontrol edilir ve tutanak karşı tarafın onayına gönderilir. Onayla birlikte tutanak SBM'ye ve iki tarafın sigorta şirketine otomatik iletilir; ıslak imza ve 5 iş günü içinde iletme yükü ortadan kalkar.

e-Devlet Mobil Uygulamasından Kaza Tutanağı

Mayıs 2024'te e-Devlet mobil uygulamasına eklenen Kaza Tutanağı hizmeti, Aralık 2025'teki kamu duyurularıyla geniş kitleye tanıtıldı. Hizmet şimdilik yalnızca iki aracın karıştığı maddi hasarlı kazaları kapsıyor; zincirleme kazada kağıt form gerekir.

• Her iki sürücü kendi telefonundaki güncel e-Devlet uygulamasında arama çubuğuna Kaza Tutanağı yazar.
• Sürücülerden biri Yeni Tutanak Oluştur, diğeri Yeni Tutanağa Dahil Ol seçeneğini seçer.
• Konum onaylanır; araç ve trafik sigortası bilgileri girilir, kaza senaryosu hazırlanır, fotoğraflar eklenir.
• Eşleştirme adımında dahil olan sürücünün ekranında karekod oluşur; oluşturan sürücü bunu okutarak tarafları eşleştirir.
• Bilgiler onaylandığında tutanak anında SBM sistemine ve sigorta şirketlerine yansır; ayrıca iletmeniz gerekmez.

Tutanaktan Sonra: Kusur Değerlendirmesi ve İtiraz

Tutanak SBM sistemine girdikten sonra tarafların trafik sigortacıları 3 iş günü içinde her araç için %0, %50 veya %100 şeklinde kusur değerlendirmesi yapar; tüm şirketler aynı oranı verirse dosya sonuçlanır. Mutabakat sağlanamazsa dosya SBM bünyesindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonu'na gider; Komisyon 3 iş günü içinde karar verir ve karar sigorta şirketleri bakımından kesindir. Yani çoğu dosyada kusur sonucu yaklaşık bir hafta içinde belli olur.

Sonuca katılmıyorsanız, kusur oranının size bildirilmesinden itibaren 5 iş günü içinde SBM'nin KTT Sorgulama ve İtiraz hizmetinden e-Devlet girişiyle ve bir defaya mahsus online itiraz edebilirsiniz; anlaşmalı tutanakların kusur sonuçları da aynı sayfadan izlenir. Uyuşmazlık sürerse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurma veya dava açma yolu açıktır.

Örnek Senaryo: Kavşakta İki Araçlı Maddi Hasarlı Kaza

Süreci somutlaştıralım; senaryodaki tüm kişi ve plaka bilgileri kurgusaldır. Deniz Bey, kiraladığı 35 AEK 482 plakalı araçla İzmir Bornova'da Üniversite Caddesi'nde düz ilerlerken, DUR levhalı Fidan Sokak'tan kavşağa giren 35 UVZ 719 plakalı araç geçiş önceliğini ihlal eder; B aracının sağ ön tamponu, A aracının sol ön çamurluğuna çarpar. Yaralanma yoktur, iki araçta da yalnız maddi hasar vardır.

Sürücüler dörtlüleri yakar, yaralanma olmadığını teyit eder. Deniz Bey dört yönden genel kareler, plakalar, hasar bölgeleri, DUR levhası ve yol çizgilerini fotoğraflar; karşı sürücünün ehliyet, ruhsat ve poliçesinin fotoğrafını alır. Araçlar yol kenarına çekilir. Kağıt formda tarih, saat ve kavşağın açık adresi yazılır; kimlik, ehliyet, araç ve poliçe bilgileri A ve B sütunlarına işlenir. Kutucuklarda B sürücüsü için kavşağa geçiş önceliğine uymadan girme seçeneği işaretlenir; ilk çarpma noktaları araç şekillerinde okla gösterilir. Krokide ana yol, tali yol, araç yönleri ve çarpışma noktası sade biçimde çizilir. Görüşler bölümüne Deniz Bey ana yolda düz ilerlediğini ve tali yoldan çıkan aracın yol vermediğini, karşı sürücü kavşağa girerken ana yoldaki aracı geç fark ettiğini yazar. İki nüsha da iki sürücü tarafından imzalanır.

Deniz Bey kiralık araç kullandığı için tutanağın ve fotoğrafların kopyasını aynı gün kiralama şirketine gönderir; şirket belgeleri 5 iş günü dolmadan sigortacıya iletir. Üç iş günü içinde iki sigorta şirketi de B aracına %100, A aracına %0 kusur verir ve dosya komisyona gitmeden kesinleşir. Bu senaryonun forma alan alan işlenmiş halini görmek için örnek doldurulmuş kaza tespit tutanağını PDF olarak indirin veya tutanağın görselini inceleyin.

Sık Yapılan Hatalar

• İmza eksikliği: tüm sürücülerin imzalamadığı tutanak işleme alınmaz.
• İki nüshanın farklı doldurulması veya yalnızca bir nüshanın imzalanması.
• Fotoğraf çekmeden formu doldurmaya girişmek; doğru sıra güvenlik, fotoğraf, form.
• Poliçe, acente ve plaka bilgilerini eksik veya yanlış yazmak.
• Gerçeği yansıtmayan, karmaşık veya abartılı kroki çizmek; kroki kusuru belirleyen ana delillerdendir.
• Sürücü görüşleri bölümüne çelişkili veya belirsiz beyan yazmak.
• Kağıt tutanağı 5 iş günü içinde sigortaya iletmemek.
• Kusur bildirimini takip etmeyip 5 iş günlük itiraz penceresini kaçırmak.

Kiralık Araçta Kaza: Kiracı ve İşletmeci Tarafı

Kiralık araçta tutanağı sürücü sıfatıyla kiracı doldurur; ancak araç ve sigorta bölümlerine ruhsattaki bilgiler, yani kiralama şirketinin plakası, araç bilgileri ve şirketin zorunlu trafik poliçesi yazılır. Bu yüzden ruhsat ve poliçe bilgilerinin araçta bulunması operasyonel bir zorunluluktur. Kısa süreli kiralamada üçüncü kişilere karşı işleten sorumluluğu KTK m.85 gereği kiralama şirketinde kalır; şirket iç ilişkide sözleşme hükümlerine göre kusurlu kiracıya rücu eder. Kiracının olay yerinde doğru davranması doğrudan işletmenin parasını korur; sözleşme ekine veya torpido gözüne koyacağınız kısa bir talimat kartı ve yazdırılmış bir boş örnek tutanak formu bu akışı ciddi hızlandırır:

• Önce güvenlik: reflektörü koyun; yaralanma veya tutanağa engel bir hal varsa araçları oynatmadan 112'yi arayın.
• Araçları oynatmadan dört yönden genel kare, plaka ve hasar fotoğraflarını çekin.
• Şartlar uygunsa tutanak doldurun; karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve poliçesinin fotoğrafını alın.
• Karşı taraf imzadan kaçınırsa imzalamayın, 112'den trafik ekibi isteyin.
• Olay yerini asla izinsiz terk etmeyin; cezası 46.000 TL'dir ve sigortanın ödediği tazminat size rücu edilebilir.
• Aynı gün kiralama şirketini arayın; tutanağı, fotoğrafları ve karşı taraf bilgilerini iletin.
• Şirket onayı olmadan aracı çektirmeyin, onarım başlatmayın.

İşletme tarafında süre kiracının telefonuyla başlar. Bildirimi alır almaz tutanağı, fotoğrafları, kiracının ehliyetini ve karşı taraf bilgilerini toplayın; kazaya karışan aracın o saatte kimde olduğunu belgeleyen KABİS bildirimlerinizin güncel olduğundan da emin olun. Kaskonuz varsa rizikoyu öğrendiğinizden itibaren en geç 5 iş günü içinde kaskocuya ihbar etmelisiniz; kağıt tutanak kullanıldıysa tutanak da aynı sürede trafik sigortacısına gitmeli. Kusur sonucunu SBM'den takip edin; 5 iş günlük pencereyi kaçırırsanız tek itiraz hakkınız yanar. 1 Temmuz 2026'dan beri hasar başvurusu değer kaybı talebini otomatik kapsadığı ve eksper değer kaybını aynı raporda hesapladığı için kusursuz olduğunuz kazalarda ayrı dilekçe dönemi kapandı.

Kiracı kusurluysa tahsilatın kuralları 1 Ocak 2027'de sertleşiyor: yeni araç kiralama yönetmeliğine göre kiracıdan hasar bedeli talep edebilmek için hasarın bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmesi ve taşıt teslim-iade belgelerinin düzenlenmiş olması şart. Ayrıntılar için 2027 araç kiralama yönetmeliği uyum rehberimize bakın.

Filoplan ile Kaza Dosyasını Tek Akışta Yönetin

Filoplan bir sigorta şirketi değildir ve tutanak sistemlerine entegrasyonu yoktur; yaptığı şey, kazadan tahsilata kadar işletme tarafındaki dosyayı tek akışta toplamaktır.

• Müşteri Hasar Bildirim Formu: kiracıya bir link gönderirsiniz; kiracı hasar tarihini ve kilometreyi, hasarlı parçaları ve karşı taraf bilgilerini girer, kaza tutanağını veya polis raporunu ve araç görsellerini forma yükleyip onaylar.
• Hasar Yönetimi modülü: hasar tarihi, kilometre, açıklama, onarım maliyeti ve fotoğrafları tek kayıtta tutar; hasar bildirimini ve eksper sürecini takip eder, onarım maliyetini kiracının cari hesabına yansıtır.
• Teslimat modülü: fotoğraflı teslim ve dönüş kaydıyla boyalı, değişen ve hasarlı parça raporu üretir; 2027'nin teslim-iade belgesi kuralına bugünden zemin hazırlar.
• Sigorta ve Kasko modülü: poliçe numarasını, şirketi ve başlangıç-bitiş tarihlerini tutar, yenilemeleri hatırlatır; ihbar sürelerinde poliçe bilgisi aramakla vakit kaybetmezsiniz.
• Pro planda AI hasar kontrolü: teslim öncesi ve sonrası araç fotoğraflarını karşılaştırıp yeni hasar ihtimalini işaretler; kiracının bildirmediği hasarı iade anında yakalarsınız.

Hasar sürecinin bütününü hasar yönetiminde doğru süreç yazısında, poliçe tarafını ise kasko ve sigorta yönetimi rehberinde ayrıntılı anlattık. Kaza anında panik kaçınılmazdır; süreci önceden kurarsanız tutanak, ihbar ve tahsilat kendiliğinden yerine oturur.